Assyria

Intro

We schrijven 2000BC. In het noorden van Mesopotamie verzamelen de stammen zich onder het leiderschap van Assur, een stadstaat ter roem en glorie van de cultus van de berggod.
In Assyria kruipen de spelers in de rol van een stamhoofd van een van die nomadenstammen die door de woestijn trekt op zoek naar voedsel om te overleven, hier een daar een bron aanboort en her en der ziggurats opricht als dank aan de goden.

Beschrijving

Het spelbord toont het tweestromenland met de Tigris en de Eufraat, onderverdeeld in hexagons met telkens een van de 5 voedselsymbolen (druiven, palm, zout, graan en dadels). Elke speler krijgt de beschikking over 10 hutjes in een kleur, onderdelen voor 4 ziggurats en een ploegkaart.



Assyria speelt over 3 regeringen (ronde) met telkens een telfase. De eerste regering duurt 2 beurten, de andere twee 3 beurten.
Een spelbeurt verloopt volgens een vast stramien:

1. landbouw: zaaien, oogsten en bepalen nieuwe speelvolgorde
   In deze fase komen er 10 nieuwe voedselkaarten (tonen dezelfde voedselsymbolen als in op het bord) in het spel. Deze voedselkaarten komen uiteindelijk per 2 gerangschikt als keuze beschikbaar voor de spelers. De kaarten die de minste symbolen tonen, komen meer links gerangschikt terecht, jokers helemaal rechts.
   In spelersvolgorde kiezen de spelers nu elk een setje van 2 kaarten, de keuze van het setje zal de nieuwe startspelersvolgorde bepalen. Keuze van het meest linkse setje (met minder symbolen) garandeert startspeler voor de komende beurt
2. Uitbreiding: nieuwe hutjes, bevoorrading, hongersnood, bronnen en inkomsten en prestige
   in deze fase krijgen de spelers volgens de openliggende expansiekaart een aantal (2 tot 4) hutjes tot hun beschikking voor verdere uitbreiding. Beginnende met de startspeler plaatst elke speler de hutjes op het spelbord, op een lege vak naast een met eigen hutje bezet vak of eigen ziggurat. Vervolgens moet de speler nu zijn beschikbare voedsel- en ploegkaarten gebruiken om zijn stamleden eten te geven. Per symbool op de kaarten, kan je 1 hutje op een overeenkomstige symbool bevoorraden. Ploegkaarten gelden als een jokerkaart voor een willekeurig symbool. Hutjes die je niet kan bevoorraden vallen ten prooi aan hongersnood en verdwijnen van het bord en komen terug in de algemene voorraad. Op een kruising van 3 hexagons mag je nu gratis een bron plaatsen, behalve tussen de rivieren of als deze aan een ziggurat grenst. Bronnen leveren onmiddellijk zegepunten op (6 in de eerste regering, 5 en 4 in de volgende regeringen). Hutjes geplaatst op de rivieren leveren kamelen op (nodig in de komende actiefase): de eerste hut op een rivier levert 3 kamelen op, elke volgende hut op dezelfde rivier levert 2 kamelen op.
   Hutjes geplaatst tussen de rivieren leveren 2 zegepunten op, hutjes geplaatst buiten de rivieren leveren 1 punt op. Elke ziggurat tegel reeds op het bord levert ook nog telkens een punt op.
3. acties:
   in deze fase kunnen de spelers, in volgorde, kamelen besteden aan acties. Mogelijke acties zijn:

• een ziggurat oprichten of uitbreiden. Voor 6 kamelen mag je op de plaats van een eigen hutje (maar niet op de rivier of naast een bron) een nieuwe ziggurat oprichten. Per beurt mag je ook elke reeds eerder opgerichte  ziggurat met 1 niveau verhogen (kostprijs: 3 kamelen voor niveau twee en 2 kamelen voor het dak).
• een ploegkaart of voedselkaart kopen. Een ploegkaart kost 2 kamelen, maar je mag nooit meer dan 1 ploegkaart op hand hebben. Overblijvende voedselkaarten kan je kopen voor het aantal kamelen afgebeeld op de ploegkaart.
• offeren aan de goden. Je kan 1 tot 3 kamelen offeren om evenveel vakje vooruit te gaan op de offerspoor.
• intrigeren in Assur. Je kan kamelen spenderen om ambtenaren in Assur om te kopen voor gunsten. Er zijn 3 soorten ambtenaren: hoge kosten 3 kamelen, lage 2 kamelen en de middenklasse 3 kamelen. Je plaatst een hutje uit de algemene voorraad bij de betreffende ambtenaar.

Is de regeringsperiode nog niet voorbij, dan wordt een nieuwe expansiekaart klaargelegd (geeft aan hoeveel hutjes elke speler kan inzetten voor uitbreiding) en begint een nieuwe beurt.
Is de regeringsperiode voorbij, dan volgt er eerst nog een overstroming van het tweestromenland. Alle hutjes op de rivier gaan terug in de algemene voorraad.

Vervolgens worden de spelers beloond naarmate ze invloed in Assur uitgeoefend hebben: de speler met de meeste invloed in Assur scoort zoveel punten als de totale waarde van de expansiekaarten. De expansiekaart met de hoogste waarde wordt dan verwijdert. De speler met de op een na meeste invloed scoort zoveel punten als de waarde van de resterende expansiekaarten, enz. Een hoge ambtenaar levert 3 invloed per hutje op, de andere ambtenaren 2 en 1 invloed per hutje. In geval van gelijkstand wint de speler die de meeste hutje geplaatst heeft, vervolgens het hoogst geplaatste hutje. De ambtenaren leveren ook nog een bijkomend voordeel op: de hogere ambtenaren leveren punten op (1 hutje, 1 punt; 2 hutjes 4 punten en 3 hutjes 8 punten), een hutje bij de middenklasse levert een ploegkaart op en hutjes geplaatst bij de lagere klasse levert kamelen op (per hutje 1 kameel).

De spelers scoren ook punten afhankelijk van hun offers aan de goden. Het aantal opgerichte eigen ziggurats (maximaal 4) wordt vermenigvuldigd met de waarde die overeenkomt met de positie op het offerspoor (1, 2, of 4); kan dus tot 16 punten opleveren.

Na de het afwerken van de overstroming van de derde regeringperiode  volgt er nog een eindwaardering.
Elke speler scoort nog 1 punt per 2 kamelen, per ploegkaart en per ziggurat tegel op het bord.
En je raadt het al, de speler met de meeste punten wint.

Commentaar

Assyria is alweer waardige uitbreiding in het Ystari gamma. Het thema zit zeer goed uitgewerkt in de verschillende fases en de spelregels. En ja hoor, bij ystari is men er weer in geslaagd om de letters Y en S in de naam van hun nieuw spel te krijgen!

Je merkt duidelijk de hand van de auteur Emanuele Ornella (bekend van Mind the Move spellen Hermagor, Il principe en Oltre Mare): er wordt over een aantal rondes gespeeld en in elke ronde verdien je wel op een bepaalde manier punten of zaken die later weer in punten kunnen worden omgezet. In Assyria draait het vooral om steeds kleine keuzes te maken.

Er zijn 2 manieren om aan punten te raken en tactieken die je kan volgen: keuzes op korte termijn en langere termijn. Ziggurats leveren elke beurt en op het einde van het spel punten op, maar kosten veel kamelen. Ziggurats leveren ook een voordeel op bij de uitbreidingsfase doordat je meer startpunten hebt (korte termijn) en tellen ook goed door bij het offeren op het scorespoor (lange termijn). Investeren in de ambtenaren (langere termijn) kan ook veel punten opleveren en zeker als je de meeste invloed uitoefent. Bij het plaatsen van de hutjes is het steeds de keuze maken op de rivier (voor kamelen en opbouw) of tussen of buiten de rivieren (voor snelle punten en om bronnen en ziggurats op te kunnen richten). Kamelen heb je trouwens steeds nodig om acties uit te kunnen voeren.

Je moet in elk geval zorgvuldig plannen en tijdig bijsturen op basis van de grondstofkaarten die tot je beschikking staan. Kies je veel grondstoffen, dan kom je later aan de beurt en is het best mogelijk dat de plaatsen waar jij je hutjes kan inzetten op basis van je overvloed aan grondstoffen al ingenomen zijn door de tegenspelers en bovendien kom je in de volgende ronde later aan de beurt om grondstoffen te kiezen met het risico dat je dan met weinig grondstoffen blijft zitten. Kies je weinig grondstoffen, dan kom je sneller aan de beurt en kan je misschien al je hutjes op het bord houden en je mag de volgende ronde sneller kiezen.