Fabrik Manager

Intro

In Fabrikmanager is elke speler de eigenaar van een bedrijf en tracht natuurlijk zoveel mogelijk winst te maken. Wie aan het einde het meeste geld verdient heeft, wint het spel. Om dit doel te bereiken zal je goed moeten plannen, de beste machines en robots aankopen op de markt, je arbeiders efficiënt inzetten en vooral ook je energieverbruik onder controle zien te houden, want met de stijgende energieprijzen, zou de energiefactuur je winst wel eens al sneeuw voor de zon doen wegsmelten.

Beschrijving

Elke speler heeft de beschikking over een eigen bordje dat zijn bedrijf voorstelt met een fabriekshal waar je je machines in kwijt kunt, een productie- en opslagspoor, een bedrijfsrestaurant waar je werkende arbeiders ondergebracht worden en een spoor waar je je energieverbruik bijhoudt. Elke speler start het spel met 2 machinetegels, 3 opslagtegels, 7 arbeiders en 18 geld. Elke multinational is immers ooit begonnen als een klein bedrijfje.


Op een centraal bord wordt de voorraad uitrustingtegels gesorteerd en uitgestald (soort per soort en van goedkoop naar duur).  Er zijn 6 soorten uitrustingtegels: opslag, machines, 2 soorten robots, controle en optimalisatie. Elke tegel heeft een kostprijs en toont 1 of meerdere symbolen, waaronder de arbeiders nodig om de machine of robot te gebruiken, de productieopbrengst, opslagcapaciteit of energieverbruik. Zwarte cijfers op groene achtergrond leveren een voordeel op voor je bedrijf; witte cijfers op een rode achtergrond een nadeel.
Op het centrale bord wordt ook de energieprijs bijgehouden.

Fabrikmanager speelt slechts over 5 rondes, waarbij telkens 5 fases doorlopen worden:

1) veiling van de spelersvolgorde:
Er worden net zoveel nieuwe volgordetegels getrokken als er spelers zijn. De speler die de vorige ronde de hoogste starttegel had, mag als eerste met zijn resterende arbeiders (die niet in het bedrijfsrestaurant staan en dus aan het werk zijn) bieden op een nieuwe volgordetegel; geboden arbeiders kan je niet meer inzetten in fase 3 en 4. Je mag ook niet AL je arbeiders inzetten bij het bieden, je moet minstens 1 arbeider overhouden voor de volgende fase.
De ander spelers mogen meer bieden of passen. De hoogst biedende wint de aangeboden volgordetegel. Het getal op de volgordetegel bepaalt de volgorde van spelen in de volgende fasen (laagste speelt eerst) en sommige volgordetegels leveren ook een korting op bij het aankopen van nieuwe uitrustingstegels.

2) de markt bevoorraden
De markt wordt nu gevuld met uitrustingstegels uit de voorraad. Te beginnen met de speler met de laagste volgordetegel; kiest elke speler voor ELKE nog beschikbare arbeider een uitrustingstegel uit de voorraad en plaatst deze op de markt. Uit een kolom moeten de goedkoopste uitrustingstegels steeds als eerst gekozen worden.
De laatste speler (met de hoogste volgordetegel) kan er voor kiezen nog een aantal uitrustingstegels extra op de mark te brengen.

3) nieuwe uitrustingstegels kopen en plaatsen, uitrustingstegels verwijderen en contractors inhuren
Te beginnen met de speler met de laagste volgordetegel kan elke speler nu nieuwe uitrustingstegels kopen van de markt (kost 1 arbeider + de kostprijs van de tegel). Of een arbeider gebruiken om een uitrustingstegel die al in zijn fabriek aanwezig is af te breken.
De aangekochte tegel moet hij onderbrengen in zijn fabriek. Er zijn 10 gratis plaatsen en 2 extra ruimtes die elk 10 geld extra kosten om in gebruik genomen te worden. Er zijn ook 2 ruimtes in je fabriek: 1 voor het plaatsen van een controletegel en 1 voor het plaatsen van een optimalisatietegel. Dit zijn de enige ruimtes waar deze tegels geplaatst mogen worden.
Als de normale arbeiders opgebruikt zijn, kan een speler er nog voor kiezen om maximaal 2 contractors in te huren voor 7 geld de man. Deze contractors functioneren dan als een gewone arbeider en blijven beschikbaar tot fase 3 van de volgende ronde. Wil je van de diensten van de contractor blijven gebruik maken, zal je dan telkens 7 geld moeten ophoesten.
Elke speler voert zijn volledige beurt uit vooraleer de volgende speler aan de beurt is.

4) bureaucratie en nieuwe energieprijs
In deze fasen passen de spelers hun sporen van energie, opslag en productie aan in functie van de gewijzigde bedrijfssituatie. Er dienen nu ook het gepast aantal arbeiders in het bedrijfsrestaurant geplaatst te worden om de machines te bedienen.
Belangrijk is dat aan het einde van deze fase er minstens 1 arbeider overblijft voor de volgende ronde. Elke machine kan ook maar 1 robot aansturen.
Het kan dus voorkomen dat er niet genoeg arbeiders zijn om alle machines te besturen of dat er meer robots dan machines zijn. In dit geval moet de speler een aantal machines en/of robots uitschakelen (stilstandfiche opleggen). Deze machine of robot is dan niet operationeel (verbruikt geen energie, maar produceert ook niets) en de 3 sporen worden desgevallend bijgewerkt.
Je kan ook machines uitschakelen omwille van tactisch spel, om zo meer arbeiders ter beschikking te hebben bij de volgende ronde of om bijvoorbeeld je energiekost even te laten zakken.
Tot slot wordt er een nieuwe energietegel (met 0, 1 of 2 eenheden) omgedraaid en word de energieprijs desgevallend aangepast

5) Inkomsten uitbetalen
In deze fasen incasseren de spelers hun winst. De winst wordt bepaald door van de inkomsten (laagste cijfer van productie en opslagcapaciteit) de energiefactuur (energieverbruik x energieprijs) af te trekken.
Tijdens de laatste ronde worden de inkomsten van de spelers verdubbeld.

Na 5 rondes wordt het vergaarde kapitaal geteld en de speler met het meeste geld wint.

Commentaar

De spelontwerper met de groene haardos heeft weer een mooi en verzorgd spel afgeleverd in dezelfde sfeer en "look en feel" als Funckenschlag.

Het ongewone, maar tevens specifieke in fabrikmanager is de combinatie van beschikbare arbeiders met de spelersvolgorde. Dit leidt vaak tot dilemma's om op het juiste moment de juiste uitrusting te kopen voor je bedrijf. Maar al te gemakkelijk focus je je op de eigen ontwikkeling zonder de andere spelers in het oog te houden en de volgorde van spelen kans soms cruciaal zijn.

Het marktmechanisme is eigenlijk het centrale gedeelte in Fabrikmanager. De voor de markt gekozen uitrusting is immers beschikbaar voor alle spelers en de spelers met een lagere volgordetegel mogen als eerste kiezen uit alle uitrustingstegels op de markt, hoewel de duurdere (en ook de beste en meest efficiënte tegels) uitgekozen zal worden door de spelers met een hogere volgordetegel. Zij bepalen dus in grote mate het interessante aanbod op de markt, maar moeten er ook op letten dat er voor hen toch nog iets interessants rest in de overblijvende tegels als zij aan de beurt zijn om uit de markt te kiezen.

Fabrikmanager speelt ook maar over 5 rondes, dus elke fout die gemaakt wordt, zal genadeloos afgestraft worden. Dus geen spel voor doetjes, maar een vlot en toch pittig bordspel voor planners.

999Games zal in de loop van 2010 een Nederlandstalige versie op de markt brengen, maar voor de ongeduldigen onder jullie, Fabrikmanager is trouwens volledig taalonafhankelijk en een mooie Nederlandse vertaling is al terug te vinden op de site van forum Federatie, zie: http://www.forumfederatie.be/vertalingen/funkenschlag-fabrikmanager.zip