Le Havre

Beschrijving

Het openen van de speldoos van Le Havre levert een massa spelmateriaal op: oa. 3 spelborden,  110 speelkaarten met  allerhande gebouwen, overzichtskaarten en ronde/schipkaarten, en 444 tweezijdige fiches met daarop allerhande grondstoffen en verwerkte producten.

Het spelmechanisme op zich in Le Havre is poepsimpel. Elke spelersbeurt bestaat uit 2 delen: eerst verdeelt de speler nieuwe goederen van de leveringsfiche, waarop hij met zijn houten vrachtschip beland is, over de aanbiedingsvelden, daarna moet hij een hoofdactie uitvoeren. Ofwel neemt hij alle goederen van 1 aanbiedingsveld, ofwel gebruikt hij de functie van een gebouw.
Met de eerste actie raakt een speler aan nieuwe ruwe grondstoffen (vee, graan, ijzer, klei, hout, vis, steenkool of huiden) of wat vers geld.
Met de verschillende functies van de gebouwen kunnen de spelers oa. hun grondstoffen omzetten in afgewerkte producten (dit kost soms energie en levert soms ook wat geld op), goederen verkopen en nieuwe gebouwen en schepen bouwen. Als een speler de functie van een gebouw wenst te gebruiken, plaatst hij zijn houten schijf op het gebouw. Hierdoor wordt dit gebouw geblokkeerd voor de andere spelers.  Immers vooraleer een gebouw gebruikt kan worden, moet het ten eerste gebouwd  zijn, maar ook nog onbezet zijn. Aan het begin van het spel zijn er 3 gebouwen beschikbaar in de stad (publieke gebouwen). In de loop van het spel komen meer en meer gebouwen beschikbaar naarmate de spelers bijkomende gebouwen bouwen en/of kopen en naarmate ook in de stad nieuwe gebouwen opgericht worden.  

Gebouwen dienen als investering, maar ook als inkomstenbron, omdat voor het gebruik van vreemde gebouwen aan de eigenaar (een andere speler of de stad) meestal kosten moeten worden betaald. Voor het gebruik van eigen gebouwen moeten geen kosten betaald worden.
Bijkomend mag een speler op elk moment in zijn beurt nog gebouwen en/of schepen kopen en/of verkopen aan de stad en/of leningen afbetalen. Als je op een bepaald moment in het spel niet voldoende geld hebt om aan je verplichtingen te voldoen, mag je een lening aangaan. Je krijgt dan 4 munten van de stadskas en een leningcertificaat. Let wel: elke spelronde moet er 1 munt interest betaald worden en aan het eind van het spel kost elk niet terugbetaald certificaat je 7 munten van je vermogen. Schulden kunnen afgelost worden, door de certificaten terug te betalen aan 5 munten per stuk.

Daarna is de volgende speler aan de beurt en na 7 speelbeurten is er al een ronde voorbij en moeten de spelers hun arbeiders te eten geven. Verder kan er in deze oogsttijd nog extra graan en vee verdiend worden.

Le Havre is de op een na grootste haven van Frankrijk en bootjes spelen dan ook een prominente rol in dit spel, en dan vooral om aan de groeiende vraag aan voedsel te voldoen. Immers op het einde van elke ronde moet er steeds meer en meer voedsel opgehoest worden om de arbeiders te eten te geven en elk schip levert een niet te onderschatten korting op.
Ook nog even meegeven dat er altijd afgerond wordt in het nadeel van een speler: als je iets ontvangt wordt er naar beneden afgerond; als je iets moet afgeven, naar boven.

Afhankelijk van het aantal spelers en of je de instapversie speelt of de volledige versie, worden er een aantal rondes gespeeld (met 3 spelers en in de volledige versie zijn dit bvb 18 rondes).
Nadien mogen alle spelers nog 1x een hoofdactie uitvoeren en wordt het totale vermogen van de spelers berekend dat bestaat uit het cash geld en de waarde van gebouwen en schepen.
De rijkste speler strijkt de overwinning op.

Commentaar

Le Havre  is een nieuw pittig spel van de hand van Uwe Rosenberg, de geestelijke vader van het alom gelauwerde prijsbeest Agricola.

Net als Agricola is het spelmateriaal van Le Havre zeer verzorgd. Dezelfde illustrator die ook Agricola onder handen genomen heeft, brengt in Le Havre dezelfde rustieke sfeer. Beiden hebben ook hetzelfde formaat doos (zit er hier soms een serietje in?)
De spelregels zijn zeer duidelijk en verzorgd, lezen zeer vlot en het spel is (in tegenstelling tot Agricola) in een handomdraai uitgelegd zodat je al snel aan het spelen kan. MAAR spelen zal je want met een richttijd van 1 uur per speler mag je je aan een stevige kluif verwachten.

Uiteindelijk draait het allemaal om niets anders dan geld verdienen. Grondstoffen verzamelen, bouwen van gebouwen en schepen, grondstoffen omzetten in goederen, het verzamelen van voedsel; alles leidt uiteindelijk tot 1 enkel ding:
De speler die het meest efficiënt zijn grondstoffen kan bemachtigen en deze omzetten in goederen om te verkopen en/of gebouwen en schepen te kopen wint zeer waarschijnlijk het spel.

Er zijn wel wat gelijkenissen met Agricola, grondstoffen verzamelen, verzamelen van voedsel voor de oogstfase waarin je ditmaal je arbeiders te eten moet geven, het uitbreiden van je patrimonium, het inzetten van een fiche voor acties te doen, maar Le Havre is zeker geen Agricola.
Elke beurt lijk je maar wat grondstoffen aan te vullen en een keuze voor een actie te maken, maar naarmate het spel vordert en er almaar meer mogelijkheden bijkomen, ben je wel stevig bezig met plannen en strategisch inschatten om je winstmogelijkheden te maximaliseren, begin je dus langer na de denken over welke actie nu de beste is en dit drijft de speelduur naar omhoog. Waar je bij Agricola het gevoel hebt dat naar het einde toe alles sneller gaat doordat de rondes elkaar sneller opvolgen, is dit in Le Havre net omgekeerd.

De variatie door de wisselende gebouwen die in het spel komen, de vele mogelijkheden waarop je kan proberen te winnen, de lastige keuzes die je almaar weer dient te maken, het vooruit plannen, de interactie met de andere spelers en een goede timing om in te schatten wat zij in hun beurt gaan doen, de ingenieuze omzettingen van grondstoffen waarbij ook nog de verschillende functies van gebouwen thematisch kloppen en met elkaar combineren, dit alles maakt dat elk spel Le Havre anders is en dus zeker niet gaat vervelen.
Net zoals in Agricola heb je een instapversie voor beginnende spelers en de full monty voor de veeleisende bordspeler die zijn hand niet omdraait voor een avondvullend spel. Spelersaantallen variëren van 1 tot 5, de speelduur navenant, hetgeen voor sommige spelers de drempel wel eens te hoog zou kunnen maken.

Diegenen die veel plezier beleefd hebben aan Agricola, kan ik Le Havre zeker aanbevelen. Vind je Agricola al te lang duren, laat dan Le Havre best maar in de rekken liggen.

Extra

Voor een uitgebreider beschrijving, zie: Spellenclub 13