Palais Royal

Intro

In Palais Royal draait het allemaal om edelen die wat lopen rond te flaneren in de tuinen van het koninklijke paleis. De spelers proberen deze edelen in dienst te nemen om meer invloed uit te kunnen oefenen en ontvangen dan hiervoor bepaalde voordelen tijdens het spel en in elk geval punten aan het einde van het spel.
In de 9 kamers van het kasteel staan de spelers alle middelen tot hun beschikking om de edelen in hun netten te kunnen strikken. Handig plannen en wat tactisch inzicht vormen de sleutel tot  succes.

Beschrijving

Het spelbord wordt opgebouwd uit de kasteeltuin (lees park) en de 9 kamers van het paleis die random in een 3x3 rooster naast het park gelegd worden.
Van de 42 edelen, worden er 36 random op de velden van het park verdeeld. Goud en privilegekaarten worden klaargelegd en elke speler ontvangt 18 dienaren in zijn kleur als eigen voorraad. 3 ervan worden in het trappenhuis geplaatst, 2 op het erehof en 5 in afzonderlijke kamers naar keuze. Afhankelijk van de spelersvolgorde ontvangt iedereen ook nog een zeer bescheiden startkapitaal.

Het spel loopt over verschillende rondes, waarbij elke speler om de beurt alle kamers in een welbepaalde volgorde doorloopt. Het is niet verplicht in alle kamers de acties uit te voeren, maar de volgorde moet wel gerespecteerd worden.

1) Erehof                    (actie: bevoorrading)
Voor elke eigen dienaar in de erehof, mag je 1 nieuwe dienaar voor de poort plaatsen. Deze dienaren komen uit de persoonlijke voorraad.
Heb je een absolute meerderheid, mag je gratis een dienaar extra voor de poort plaatsen.

2) Trappenhuis             (actie: verplaatsing van de dienaars)
Voor elke eigen dienaar in het trappenhuis krijg je 1 bewegingspunt. Met deze bewegingspunten kan je dienaren horizontaal of vertikaal naar aangrenzende kamers verplaatsen.
Heb je een absolute meerderheid, krijg je gratis een bewegingspunt extra.

3) Verdere acties na het verplaatsen van dienaren (mag in willekeurige volgorde):
* Muntslagerij      (actie goud nemen)
Voor elke eigen dienaar in de muntslagerij, ontvang je 1 goudstuk.
Heb je een absolute meerderheid, krijg je gratis 1 goudstuk extra.

* Kabinet van de koning  en Madame de Pompadour        (actie: zorgen voor zegels)
Het aantal eigen dienaren in het kabinet van de koning EN Madame de Pompadour geeft aan hoeveel zegels er tot je beschikking staan om edelen aan te werven (zie actie 4).  Blauwgroene zegels bij de koning en paarse bij Madame de Pompadour.
Ook nu, heb je een absolute meerderheid, mag je gratis een dienaar extra plaatsen bij de koning en/of Madame de Pompadour. Deze dienaar komt uit de eigen voorraad.

* Bureau (actie: zorgen voor aanwezigheid)
Iedere dienaar in het bureau geeft recht op het aanwerven van 1 edele.
Hier geen meerderheidsbonus

4) Aanwerving van edelen         (actie:  een edelenfiche nemen)
Kies de edele uit die je wenst aan te werven. Elk edelenfiche toont een kostprijs in goud en/of zegels. Voor elk edelenfiche dat je wenst, verwijder je 1 dienaar uit het bureau en betaal je de kostprijs in goudmunten en/of zegels.  Zegels van een specifieke kleur betaal je door het gepast aantal dienaren uit respectievelijk het kabinet van de koning (blauwgroene zegels) en Madame de Pompadour (paarse zegels) te verwijderen. Verwijderde dienaren komen terug in je voorraad.
Iedere vrij veld in het paleispark, horizontaal, vertikaal of diagonaal naast het gewenste edelenfiche, vermindert de goudkost met 1.

5) Achterpoortje          (actie: privilegekaarten trekken)
Voor elke dienaar aan het achterpoortje mag je 1 privilegekaart van de gedekte trekstapel nemen en bekijken. Wil je een kaart houden, dien je een dienaar van het achterpoortje terug in je voorrad te nemen. Privilegekaarten die je niet wenst gaan op een aflegstapel. Privilegekaarten kunnen tijdens het spel voordelen opleveren in de vorm van overwinningspunten, geld, zegels, extra bewegingspunten, extra dienaren voor de poort
Aan het achterpoortje geld ook geen meerderheidsbonus.

Er is nu nog 1 kamer over, het kabinet van de kardinaal. Dienaren aanwezig bij de kardinaal kunnen een gelijkstand in andere kamers beslechten. Als in een andere kamer meerdere spelers de meerderheid hebben, dan ontvangt de speler die meer dienaren bij de kardinaal staan heeft, toch de meerderheidsbonus van die kamer.

Het spel eindigt als de startspeler terug aan de beurt is en er nog slechts 12 of minder edelenfiches in het paleispark over zijn. Elke speler komt dan nog eenmaal aan de beurt.
Daarna worden alle punten opgeteld. Punten van de verworven edelenfiches, bonuspunten van privilegekaarten en punten van de waardering van het park (eerste en tweede plaats). Bij een gelijkstand wint diegene met de meerderheid bij de kardinaal.

Commentaar

Petje af voor Xavier Georges (voor de lezers die de afgelopen jaren af en toe ook eens een tornooi meegepikt hebben is Xavier Georges trouwens geen onbekende).
Met Palais Royal heeft hij wel een zeer geslaagd spel afgeleverd. Geen wonder dat Hans Im Gluck dit opgepikt heeft. Als Belg mogen we hier onszelf gerust voor op de borst kloppen. En als ik ook nog eens vermeld dat Michael Menzel (De Koningsburcht, Cuba, Stone Age, De Kathedraal) ingestaan heeft voor het grafisch ontwerp, dan mag je op je beide oren slapen dat wat betreft de look and feel alles ook dik in orde is.

De kunst in Palais Royal is je dienaren (zoveel als mogelijk) voor de poort van het paleis te krijgen en zo efficient mogelijk doorheen de verschillende kamers van het paleis loodsen met als belangrijkste en eigenlijk enige doel edelen te kunnen bemachtigen.
Hiertoe heb je geld en zegels nodig en ook minstens 1 edele in het bureau. Privilegekaarten kunnen soms een extra boost geven, dus af en toe een dienaar op overschot aan het achterpoortje kan wel eens nuttig zijn. Naast de overwinningspunten aan het einde van het spel kunnen de edelen zelf ook de rest van het spel zekere voordelen meebrengen: elke beurt extra geld of zegels, extra verplaatsingen, extra dienaren aan de poort, diagonaal verplaatsen mogelijk of extra dienaren in je algemene voorraad.  

En om het allemaal nog wat spannender en tactischer te maken, worden enerzijds edelen ook goedkoper naarmate hun buren al eerder gerecruteerd werden en nemen langs de rand van de paleistuin de je dienaren plaats in van de edelen. Dit kost je enerzijds wel een dienaar die je niet meer in het paleis kan inzetten, maar kan je anderzijds, mits goed geplaatst, wel de nodige bonuspunten opleveren aan de eindmeet.
Aangezien de acties die een speler mag doen in een kamer steeds gebaseerd zijn op het aantal dienaren in die kamer, kunnen meerderheden In Palais Royal doorslaggevend zijn door het bonuseffect.
Naast de basisopstelling van de 9 paleistegels, kan je deze ook random plaatsen en samen met de eveneens random plaatsing van de edelen (waarbij ook al niet alle edelen mee mogen doen) verkrijg je zo een steeds weer wisselend spel, waarbij de eigenschappen van sommige edelen in bepaalde opstellingen soms heel wat meer slagkracht krijgen.

Als er toch een puntje van kritiek aangehaald moet worden, dan gaat dit over het einde van het spel. Kom je als laatste aan de beurt dan zijn er misschien geen edelen meer over om te kopen. Het kan dan immers voorkomen dat je medespelers nog met 3 edelen aan de haal kunnen gaan en er voor jou enkel nog wat peanuts overblijven.

Al bij al een zeer geslaagd spel met een hoge herspeelbaarheidsfactor en grote variatie in het spel. Vervelen doe je je zeker niet, ben je zelf niet aan de beurt om je dienaren optimaal in te zetten, dan ben je waarschijnlijk wel al de nodige plannen aan het maken (en bij te stellen als jouw favoriete dienaar door een andere speler weggekaapt wordt) voor je volgende beurt.